Nghiêm cấm lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức
Sáng ngày 10/12/2025, theo chương trình làm việc tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, Quốc Hội đã chính thức biểu quyết thông qua Luật Dân số. Theo đó, Luật Dân số có một số điểm đáng chú ý, cụ thể như sau:
1. Nghiêm cấm lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức
Căn cứ Điều 6 Dự thảo Luật Dân số:
“Điều 6. Các hành vi bị nghiêm cấm
1. Tuyên truyền, phổ biến hoặc đưa ra những thông tin có nội dung trái với chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước ảnh hưởng xấu đến công tác dân số.
2. Cản trở việc tuyên truyền, vận động phổ biến thông tin, tư vấn về dân số, kế hoạch hóa gia đình.
3. Lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 15 Luật này…”
Như vậy, theo quy định trên, mọi hình thức lựa chọn giới tính thai nhi đều bị nghiêm cấm. Trừ trường hợp xác định giới tính phục vụ chẩn đoán và điều trị các bệnh di truyền liên quan đến giới tính theo quy định của Bộ Y tế.
2. Kỳ thị, phân biệt đối xử giới tính của con có thể bị phạt đến 10 triệu đồng đúng không?
Căn cứ điểm b khoản 1 Điều 40 Nghị định 282/2025/NĐ-CP quy định như sau:
“Điều 40. Hành vi cưỡng ép, cản trở, cô lập, giam cầm, gây áp lực thường xuyên về tâm lý
1. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:
a) Ngăn cản thành viên gia đình gặp gỡ người thân, có quan hệ xã hội hợp pháp, lành mạnh hoặc hành vi khác nhằm cô lập, gây áp lực thường xuyên về tâm lý;
b) Kỳ thị, phân biệt đối xử về hình thể, giới tính, năng lực của thành viên gia đình;
c) Ngăn cản việc thực hiện quyền, nghĩa vụ trong quan hệ gia đình giữa ông, bà và cháu hoặc giữa cha, mẹ và con hoặc giữa vợ và chồng hoặc giữa anh, chị, em với nhau;
d) Cưỡng ép thành viên gia đình học tập quá sức.
…5. Biện pháp khắc phục hậu quả:
Buộc xin lỗi công khai khi người bị bạo lực gia đình có yêu cầu tại nhà riêng, nơi làm việc, địa điểm khác hoặc trên phương tiện thông tin đại chúng đối với hành vi vi phạm quy định tại các khoản 1, 2 và 3 Điều này.”
Như vậy, thành viên trong gia đình có hành vi kỳ thị, phân biệt đối xử giới tính của con có thể bị phạt tiền từ 5 đến 10 triệu đồng. Đối với tổ chức có cùng hành vi vi phạm, mức phạt tiền sẽ gấp 02 lần so với cá nhân. Đồng thời, thành viên trong gia đình có hành vi kỳ thị, phân biệt đối xử giới tính của con còn buộc phải xin lỗi công khai khi người bị bạo lực gia đình có yêu cầu tại nhà riêng, nơi làm việc, địa điểm khác hoặc trên phương tiện thông tin đại chúng đối với hành vi vi phạm.
Dự thảo Luật Dân số, được Quốc hội Việt Nam thông qua sẽ đánh dấu bước chuyển mình quan trọng từ chính sách kế hoạch hóa gia đình sang dân số và phát triển. Các chuyên gia và dư luận đánh giá cao dự thảo này vì tính thực tế, nhân văn và “đi đúng hướng”, nhằm giải quyết đồng bộ các thách thức như mức sinh thấp, mất cân bằng giới tính và già hóa dân số. Luật tập trung vào việc nâng cao chất lượng dân số và phát triển nguồn nhân lực quốc gia thông qua các chính sách khuyến khích sinh sản hợp lý và đảm bảo an sinh xã hội toàn diện.
