04 trường hợp mới nhất có thể bị dẫn độ theo Luật Dẫn độ 2025
Ngày 26/11/2025, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XV chính thức ban hành Luật Dẫn độ 2025, trong đó có một số điểm đáng chú ý liên quan đến xuất nhập cảnh như sau:
1. 04 trường hợp có thể bị dẫn độ mới nhất theo Luật Dẫn độ 2025
Căn cứ khoản 1 Điều 3 Luật Dẫn độ 2025, Dẫn độ là việc Việt Nam chuyển giao cho nước ngoài hoặc nước ngoài chuyển giao cho Việt Nam người có hành vi phạm tội hoặc người bị kết án hình sự đang có mặt trên lãnh thổ nước mình để nước tiếp nhận truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc thi hành hình phạt đối với người đó. Căn cứ Điều 7 Luật Dẫn độ 2025 quy định về 04 trường hợp có thể bị dẫn độ như sau:
“Điều 7. Các trường hợp có thể bị dẫn độ
1. Người có thể bị dẫn độ là người có hành vi phạm tội mà pháp luật Việt Nam và pháp luật nước ngoài quy định hình phạt tù có thời hạn từ 01 năm trở lên, tù chung thân hoặc tử hình hoặc đã bị tòa án của nước yêu cầu dẫn độ xử phạt tù mà thời hạn chấp hành hình phạt tù đối với người đó còn lại ít nhất 06 tháng.
2. Hành vi phạm tội của người được quy định tại khoản 1 Điều này không nhất thiết phải thuộc cùng một nhóm tội hoặc cùng một tội danh, các yếu tố cấu thành tội phạm không nhất thiết phải giống nhau hoàn toàn theo quy định của pháp luật Việt Nam và pháp luật nước ngoài.
3. Trường hợp nước ngoài yêu cầu dẫn độ liên quan đến người có nhiều hành vi phạm tội, trong đó mỗi hành vi cấu thành một tội phạm theo pháp luật Việt Nam và pháp luật nước ngoài và có ít nhất một hành vi đáp ứng các điều kiện quy định tại khoản 1 của Điều này thì Việt Nam có thể đồng ý dẫn độ người đó. Trường hợp Việt Nam là nước yêu cầu dẫn độ, Bộ Công an đề nghị cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài đồng ý dẫn độ với các trường hợp tương tự.
4. Trường hợp hành vi phạm tội của người được quy định tại khoản 1 Điều này xảy ra ngoài lãnh thổ của Việt Nam thì việc dẫn độ người đó có thể được thực hiện nếu pháp luật Việt Nam quy định hành vi đó là hành vi phạm tội.”
2. Nước ngoài từ chối yêu cầu dẫn độ của Việt Nam thì xử lý ra sao?
Căn cứ Điều 25 Luật Dẫn độ 2025 quy định xử lý trường hợp nước ngoài từ chối yêu cần dẫn độ của Việt Nam như sau:
“Điều 25. Xử lý trường hợp nước ngoài từ chối yêu cầu dẫn độ của Việt Nam
Đối với vụ án có người nước ngoài phạm tội trên lãnh thổ Việt Nam mà người đó đã trốn ra nước ngoài nhưng nước ngoài từ chối yêu cầu dẫn độ của Việt Nam thì cơ quan lập yêu cầu dẫn độ chuyển hồ sơ vụ án đến Viện kiểm sát nhân dân tối cao để yêu cầu nước nơi người phạm tội đang có mặt hoặc nước người phạm tội mang quốc tịch tiếp tục truy cứu trách nhiệm hình sự.”
Như vậy, theo quy định trên thì đối với vụ án có người nước ngoài phạm tội trên lãnh thổ Việt Nam mà người đó đã trốn ra nước ngoài nhưng nước ngoài từ chối yêu cầu dẫn độ của Việt Nam thì cơ quan lập yêu cầu dẫn độ chuyển hồ sơ vụ án đến Viện kiểm sát nhân dân tối cao để yêu cầu nước nơi người phạm tội đang có mặt hoặc nước người phạm tội mang quốc tịch tiếp tục truy cứu trách nhiệm hình sự.
3. Nguyên tắc dẫn độ theo quy định pháp luật hiện hành
Căn cứ khoản 2 Điều 4 Luật Dẫn độ 2025, dẫn độ được thực hiện trên cơ sở các nguyên tắc sau đây:
– Tôn trọng độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau, bình đẳng và các bên cùng có lợi; phù hợp với Hiến pháp, pháp luật Việt Nam và điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên;
– Trường hợp Việt Nam và nước ngoài không cùng là thành viên của điều ước quốc tế về dẫn độ thì việc dẫn độ được thực hiện theo nguyên tắc có đi có lại nhưng không trái pháp luật Việt Nam, phù hợp với pháp luật quốc tế và tập quán quốc tế.
Luật Dẫn độ 2025 là bước đột phá quan trọng trong tiến trình cải cách tư pháp, đánh dấu việc lần đầu tiên Việt Nam có một văn bản luật riêng biệt và chuyên sâu để điều chỉnh hoạt động này. Đạo luật không chỉ hiện đại hóa các quy trình tố tụng phù hợp với chuẩn mực quốc tế mà còn tạo hành lang pháp lý vững chắc để đấu tranh hiệu quả với tội phạm xuyên quốc gia trong tình hình mới. Điểm nổi bật là sự cân bằng giữa yêu cầu thực thi pháp luật nghiêm minh với việc bảo đảm quyền con người, thông qua các quy định chặt chẽ về điều kiện và thủ tục dẫn độ. Nhìn chung, đây là công cụ pháp lý sắc bén giúp ngăn chặn các đối tượng phạm tội lợi dụng ranh giới quốc gia để trốn tránh công lý.
